Cemal Süreya’nın kaleme aldığı ilk şiir kitabı Üvercinka’nın adı nereden geliyor?

0
994

İlk şiir kitabı Üvercinka, Şubat 1958’de Hüsamettin Bozok’un yönettiği Yeditepe yayınları ile çıkmıştı. Kitabın kapak tasarımını Sait Maden üstlenmişti. Ne demekti Üvercinka? Kitabına neden böyle bir isim koymuştu?

Fiyatı 100 kuruş, Cemal Süreya’nın aldığı telif ücreti ise 150 liraydı. Büyük bir ilgiyle karşılanan Üvercinka’nın ikinci baskısı yalnızca altı ay sonra yapılmıştı.

Bu soruların yanıtını merak edenlerden biri de, Cemal Süreya ile Halis Acarı takma adıyla röportaj icra eden eleştirmen Asım Bezirci’ydi. Cemal Süreya, “güvercin kanadı”ndan kısaltarak elde etmiş olduğu bu sözcükle ilgili açıklamasında, hem kitaba adını veren şiirin esin kaynağı sevgilisine (-ki artık ayrılmışlardır) üstü kapalı bir mesaj gönderir, bununla birlikte İkinci Yeni’nin getirmiş olduğu sözcük düzenine değinir:

“Üvercinka anılması güvercinle karışık bir isim. Bir kadın adı. Sulha, aşka, dayatmaya dönük bir kavram. Kitaba isim olarak seçmeme gelince, bunun iki sebebi var. Birisi belli: Günümüz şiiri, bu arada benim şiirim kelimeyi zorlayan bir şiir. O adla şiirimi özetlemiş veya bir parça belirtmiş oluyorum. Şiirimden ufak, ama anlamlı bir kesit vermiş oluyorum galiba. İşin ikinci sebebi son derece özel, salt günlük yaşama ilişkin bir şey.”

Üvercinka’nın şiirimize gerek özü, gerekse de biçimi açısından getirmiş olduğu yeniliği ise tek cümleyle özetler:

“KUSURLU OLMALARINI İSTEDİM”

“Şok. O kitaptaki çok şiirimde şok tesiri aradım. Sonrasında dile büyük bir yaslanışım var. Humour var. Kusurlu şiirler, biliyorum. Kusurlu olmalarını istedim.”

Asım Bezirci, İkinci Yeni’nin en şiddetli karşıtlarından biri olmasına rağmen, röportajı Pazar Postası’nda yayımlarken (20-4-1958) başına şöyle bir not koymaktan alamaz kendini:

ASIM BEZİRCİ: “CEMAL SÜREYA, KUŞAĞININ EN GÜÇLÜ ŞAİRLERİNDEN BİRİ”

“Bir ara Muzaffer Erdost, Cemal Süreya için ‘genç ozanlarımızın en güçlülerinden biri’ diye yazmıştı. O günlerde pek aşırı bulmuştum bu yargıyı. Gelgelelim Üvercinka’yı okuduktan sonra başka türlü düşünür oldum. Hele, Cemal Süreya’nın kendisiyle tanışınca daha da değişti kanılarım. Gerçi şimdi de takıldığım yanları çok, fakat gene de söylemeliyim: Muzaffer Erdost haklıymış! Cemal Süreya, kuşağının en güçlü şairlerinden biri, hatta en kuvvetlisi.”

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz